ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

وزەكتى ماقالالار

ٴبارى دە وتەر، ٴبارى دە تىڭنان باستالار

来源:央广网     |责编:阿依娜|     发布日期: 2020-02-14 15:01

 

اۋدارعان: قاۋسىلقان قاسىمقان ۇلى 

ديكتور: بالاپان ٴارىپجان ۇلى

 

 

01

نەشە ايدىڭ الدى ەدى. ۇلپا بەتىن ۇلبىرەي كەلىپ وپكەن تاڭعى سامالعا قۇشىرلانا توسەپ، سامالدىقتا، عيمارات استىنداعى شەلپەك جاساپ ساتاتىن اپايعا كوز جىبەرىپ تۇر. ول الارمانداردىڭ ايتۋى بويىنشا شەلپەك ىشىنە كوكونىس جانە سارىمساق وراپ جاتىپ، ساعان ٴتىل قاتتى:

 

-بويجەتكەن، وسى جەردە تۇراسىڭ با؟

 

-سولاي، شاعاندا ۇيگە قايتۋعا دايىندالىپ ٴجۇرمىن،-دەپ «ەلدە نەسى بار ەكەن وسىلاردىڭ» دەگەن تاسىراڭ ويمەن ناۋمەز جاۋاپ بەردىڭ.

 

مەتروعا شىعىپ جۇمىسقا جول الدىڭ، كولىك ٴىشى ٴيىن تىرەسكەن، ينە شانشار ورىن جوق. قول تەلەفونىڭدى الىپ شىعىپ، «تۇستە نە الدىرىپ جەسەم بولار ەكەن» دەگەن ويمەن تاماق جەتكىزۋ دەتالىن اشتىڭ. سالاتقا تاپسىرىس بەرەيىن دەپ ٴبىر وقتالىپ، قاتىقسىز قارا تاماقتى قايتەمىن دەگەن ويمەن، تەلەفوندى تۇرتە بەرگەن ساۋساعىڭدى تارتىپ الا قويدىڭ. تۇيىرشەك تاۋىق ەتى قۋىرماسى، ول وتە مايلى. سوڭىندا كۇرىش تاماق جەيىنشى دەگەنگە تۇراقتاپ، دەنە شىنىقتىرۋ جوسپارىڭ مەن اقشا جيناۋ ويىڭا قوناق بەردىڭ.

 

سەرىكتەستىككە ۋاعىندا جەتتىڭ، كەشىككەن دە جوقسىڭ. الايدا بۇل ارەكەتىڭ وسى قىزمەتتى ۇناتاتىندىعىڭنان دەرەك بەرمەيدى. تەك جان باعىپ، كۇن ٷشىن كۇلىك جەپ، ٴار كۇنى قايتالاپ جۇرگەن قارەكەتىڭ عانا. قولىم بوساي قالسا تەلەفونعا تەلمىرسەم- اۋ دەگەن دامەڭ ىسكە اسپاي، قاربالاس جۇمىسپەن كەشتى قالاي باتىرعانىڭدى سەزبەي قالدىڭ.

 

كاسىپتەستەرىڭ ىشىندە باسقا ورىنعا جوتكەلۋدىڭ شوتىن سوعىپ بىرنەشەۋى وتىر. ٷش جىلدىڭ الدىندا مۇنداي ٴتاتتى قيال سەنىڭ مي قۋىسىڭدى دا جاۋلاعان بولاتىن. جالعا العان پاتەرىڭنەن سەرىكتەستىككە دەيىن بەس ايالداما عانا جول باساتىن، ەڭبەكاقىڭ ٴار ماۋسىم سايىن جاڭا كيىم الىپ، سومكا جاڭالاۋىڭا ەمىن-ەركىن جەتەتىن بولعاندىقتان، ول ويىڭنان قايتقان ەدىڭ.

 

02

جەكەلىك پاراقشاڭا كوز جىبەردىڭ، داشۋەدەگى ساباقتاستارىڭنىڭ كەيبىرى شەتەلگە وقۋعا ٴتۇسىپ، كەيبىرى كاسىپ كوزىن اشىپ، جانتالاسا قىزمەت ىستەپ جاتقان سىڭايلى. بۇدان بۇرىن وسى توپتىڭ قاتارىندا سەن دە بار بولاتىنسىڭ، جىرتىعىڭدى جاماۋعا، جاعدايىڭدى وڭاۋعا قۇلشىنعانسىڭ. ۇستەل ۇستىندە تۇرعان مەكتەپ تاۋىسقان كەزدەگى توپتىق سۋرەت كوزىڭە مۇندالاي قالدى، جالىنداپ تۇرعان جاستىعىڭ مەن وتتى جانارىڭدى اينادان قالاي ىزدەسەڭ دە تابا الماي دال بولدىڭ.

 

مىنانى ٴبىر ويلاپ كورشى جارقىنىم، ٴتورت كيلو سەمىرىپ، الەم-جالەم كيىم مەن قاز-قاتار تىزىلگەن بەت تەرىسىن قورعاۋ بۇيىمدارىنا يە بولدىڭ، تۇرمىسىڭ ٴبىر سىدىرعى. جەكە ەسەباتىڭدى تەكسەرىپ كور، جىل باسىندا وسى جىلدا از دەگەندە ەلۋ مىڭ يۋان جينايتىن شىعارمىن دەپ تۇسپال جاساپ ەدىڭ، قازىر بانكە كارتوچكاڭدا نە بارى بەس مىڭ يۋان عانا تۇر.

 

كەيدە وزىڭە-ٴوزىڭ وكپە ارتىپ، قاي-قايداعى مازاسىز ويلار يەكتەپ، ٴبارىن تىندىرىپ تاستايتىنداي بولعانىڭمەن، قالىپتاسقان ادەت سەنى سول قاتىپ-سەمگەن تۇرمىسىڭا جەتەلەپ، جەدەل جولداماڭدى اشىپ، تەلەفونىڭا تەلمىرىپ، كينونىڭ ٴتۇبىن تۇسىرگەنىڭدى ٴوزىڭ دە بايقاماي قالدىڭ. وزىڭمەن ٷيىر-ٴشۇيىر وتەتىن ٴبىر-ەكى دوسىڭ بار ەدى، ولار سەنى كۇندە كەشكە بىرگە جۇگىرۋگە ٴناسيحاتتاعان. ولاردىڭ پىكىرىنە قۇلاي كەتىپ، جۇگىرىس شاقايىن ساتىپ الا قويساڭ دا، اياعىڭا سۇعىلماي، ەسىك كوزىندە جاتىر انە.

 

ولاردىڭ ەرتە ۇيىقتاپ، تاڭمەن تالاسا تۇرىپ، دەنە شىنىقتىراتىن ادەتىنە ٴتانتى بولىپ، جىپتەي سىمباتىمەن ٴوزىڭنىڭ كۇپتەي بولعان بەينەڭدى سالعاستىرعاندا: «ولاردىڭ گەنى باسقا، جەمى باسقا، ال مەنىڭ كۇنىم باسقا» دەگەن جال تاپتىڭ. تاڭعى ساعات ٴبىر-ەكىنى كورسەتە جاستىققا باس قويىپ، كۇن كۇلىمدەي كوتەرىلگەندە، سەن كۇبىرلەي قوزعالىپ، تومەنگە ەسىنەي ٴتۇسىپ، ەرىنە تۇرىپ تاڭعى اس ساتىپ الدىڭ. جاڭا ٴبىر كۇنىڭ باستالعانىمەن تىڭ تىرلىگىڭ جوق، كەشەگى كۇنىڭ مەن بۇگىنگىڭنىڭ پارقى از، قاشان كورسەڭ، ٴتانىڭ رۋحسىز، جانىڭ جابىرقاۋ.

 

03

ساندىعىڭدى سۇيرەي جەتىپ، ۇلكەن ٷيدىڭ الدىندا تۇرسىڭ. مارە-سارە وتەتىن كوكتەم مەرەكەسى ٴبىر ٴتۇرلى جۇدەۋ كۇيدە، شاعاندا اشىق تۇراتىن كورشىلەردىڭ ەسىگى تارس بەكىتۋلى. ۇيگە جەتەرلىك ازىق، ٴار اۋىزدى كەڭىنەن قامدايتىن ماسكى الا كەلدىڭ. «جاس كۇنىندە ٴبىر بالا، قارتايعاندا ٴبىر بالا» دەگەندەي، اۋىزىڭنان شىققان ٴاربىر ٴسوزىڭدى ىجداعاتپەن تاڭىرقاي تىڭداپ، باس شۇلعىپ، باستاۋىشتىڭ بالاسىنداي جاپاقتاپ وتىرعان اكە-شەشەڭدى كورگەندە، ٴوزىڭنىڭ جاس ەمەس ەكەنىڭدى سەزگەندەي بولدىڭ. اياق استىنان وزەگىڭدى وكىنىش ورتەگەندەي بولدى، ەسەبى دە، ەسىڭدە دە جوق شاشىلعان اقشالارىڭا، ەلەسى جوق، بەرگەنى از جىلىستاپ وتكەن ۋاقىتتارىڭا ٴىشىڭ اشىپ، شالعايداعى دۋماندى ورتادا جۇرسەڭ دە، اۋىلداستارىڭا جەتكىزەر جاڭالىعىڭنىڭ شامالى ەكەنىنە بەتىڭ قىزارعانداي بولدى.

 

اكە-شەشەڭنىڭ قاسىندا تۇرعان نەشە كۇندە، ەسىكتەن اتتاپ شىعا الماي، قاراداي ٴىشى پىسىپ، شالعاي شاھارداعى شايدى، ٴدامدى قۋىرماشتاردى، مەتروداعى ىعى-جىعى ادامداردى، شىنايى كۇلكىسىن ارەڭ كورەتىن كاسىپتەستەرىڭدى ساعىنىپ سالا بەردىڭ.

 

الايدا، سەنىڭ كوڭىل كوگىڭدە جانە دە مىناداي ٴبىر ساعىنىشتاردىڭ ساعىمى سامتىراپ جۇرگەن دى:

 

شۇيىركەلەسۋگە قۇشتار قاتتاما ساتاتىن اپاي جانە ونىڭ قاقاعان قىستا وزىڭە مەيىرلەنە قاراپ، جىلى كيىنۋدى ايتقان سوزدەرى؛ تاڭ شۇعىلاسىنا شومىلىپ، تۇرمىسقا جانە اڭساعان ارمانعا قادام تاستاپ بارا جاتقان مەتروداعى ادامدار شوعىرى؛ بەرەرى قالىپتى بولسا دا، جاپاسى از جۇمىس ورىنىڭ؛ تۇرمىستىڭ سان-الۋان قىرى مەن سىرىن سەزدىرەتىن حيكايالار......

 

04

ادەتتە قادىر-قاسيەتىن سەزبەيتىن، كەيدە ٴتىپتى مەزى بولاتىن وسى ٴبىر تۇرمىسقا قاشان قارىق بولاتىندىعىڭدى بىلمەي ساناڭ سارعايىپ، كوزىڭ الايىپ وتىرعان شاعىڭدا، «تۇرمىسقا ۇركە قاراپ ەمەس، كۇلە قاراپ، ٴار تاڭنىڭ قادىرىنە جەتەمىن» دەگەن ٴبىر بەرىك بەكىمگە بەل بايلاعانىڭ انىق.

 

جارايسىڭ قالقام! مىنە باستاپ تا كەتتىڭ. ەرتە جاتىپ، تاڭ بوزىنان تۇرىپ، كەرىلىپ-سوزىلىپ دەنەلىك جاتتىعۋ جاساۋعا ٴوتتىڭ؛ شاڭ باسىپ تۇرعان كىتاپتاردى قولىڭا الىپ، تاريح، ٴپالساپا جونىندە تۇيىندەپ ەستەلىك الۋدى ەسكەردىڭ؛ شەشەڭە كومەكتەسىپ تاماق ازىرلەپ، قايتىپ بارعان سوڭ ٴوزىم تاماق جاساپ جەيىن دەگەن تۇجىرىم جاسادىڭ.

 

ارىنىڭدى بىلەگىڭنىڭ قارىنىنا جيناپ، سارى داپتەرىڭە ساعىنىشىڭدى قوندىرىپ، سەزگەنىڭدى تەرگەن شاعىڭدا، ون جىلدىڭ الدىنداعى «ٴتاپ-ٴتاۋىر ٴبىر جوبالاۋشى بولسام» دەگەن اسقاق ارمانىڭدى ەسىڭە الدىڭ. اتىپ تۇرىپ، اينا الدىنا باردىڭ. كوبىكتى كوپ ويعا ەرىك بەرمەي، توبىقتاي تولعانىس جاسادىڭ.

 

«وتىز جاستان اسقان بولسام نە ەتتى، قارتتىق جاسپەن ولشەنبەيدى ەشقاشان دەپ، الپىسىندا اسقار اسىپ، جەتپىسىندە جەڭىسكە جەتىپ، سەكسەنىندە سەنىمى سەلدىرەمەي، توقسانىندا توپان سۋ توبىعىنان كەلمەي جۇرگەن قارتتار از با» دەگەن جىنتىكتى وي جەتەلەي جونەلدى.

 

تەرەزە الدىنا بارىپ سىرتقا كوز سالدىڭ. مۇلگىگەن تىنىشتىق، ٷنسىز اتىراپ. تىرلىكتىڭ كوپ وتپەي قايتا جاندانىپ، ٴمانى دە ٴسانى دە بولەكشە ٴومىر قىزىعىنىڭ قايتالاي باستالاتىنىنا كوزىڭ جەتەتىن. ٴيا، بۇل دا سەنىڭ بۇرىنعى وتكەن وزگەشە تىرلىگىڭ سياقتى جاي عوي.

 

«ٴبارى دە وتەر، ٴبارى دە تىڭنان باستالار». مىنە بۇل سەنىڭ وسى قالاعا جانە وزىڭە ايتقان ەڭ تاماشا ٴسوزىڭ ەدى.

  

 

中央广播电视总台 央广网 版权所有

ٴبارى دە وتەر، ٴبارى دە تىڭنان باستالار

نەشە ايدىڭ الدى ەدى. ۇلپا بەتىن ۇلبىرەي كەلىپ وپكەن تاڭعى سامالعا قۇشىرلانا توسەپ، سامالدىقتا، عيمارات استىنداعى شەلپەك جاساپ ساتاتىن اپايعا كوز جىبەرىپ تۇر.